Trong 7 tháng đầu năm 2026, mặc dù đối mặt với những diễn biến phức tạp của dịch bệnh và biến động tổng đàn gia súc lớn, ngành chăn nuôi tỉnh Ninh Bình vẫn duy trì hoạt động ổn định. Đáng chú ý, năng suất và sản lượng thịt hơi xuất chuồng vẫn ghi nhận mức tăng trưởng khá, đảm bảo nguồn cung thực phẩm và đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng chung của toàn ngành.
Tổng đàn phân hóa: gia cầm tăng, gia súc giảm nhẹ
Tính đến cuối tháng 7/2026, đàn gia cầm của tỉnh tiếp tục là điểm sáng khi ước đạt 25,7 triệu con, tăng 0,8% so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, đàn trâu ước đạt 20.015 con (giảm 3,3%), đàn bò ước đạt 75.152 con (giảm 1,6%) và đàn lợn (không tính lợn con chưa tách mẹ) ước đạt 1.161 nghìn con (giảm 5,1%). Sự phân hóa này phản ánh rõ xu hướng chuyển dịch: chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ thu hẹp dần, trong khi chăn nuôi tập trung, quy mô trang trại và ứng dụng công nghệ tiếp tục mở rộng.
Đây là điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh chăn nuôi 6 tháng đầu năm 2026: tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng toàn tỉnh đạt 216.063 tấn, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, thịt lợn hơi đạt 157.510 tấn (tăng 4,8%), thịt gia cầm đạt 45.781 tấn (tăng 5,9%), thịt bò đạt 4.779 tấn (tăng 2,4%), thịt trâu đạt 1.207 tấn (tăng 2,2%); sản lượng trứng đạt gần 576 triệu quả (tăng 4,3%) và sữa tươi duy trì ở mức 5.560 tấn, tương đương cùng kỳ.
Việc sản lượng tăng nhanh hơn tốc độ giảm đàn cho thấy năng suất, chất lượng con giống và hiệu quả chăn nuôi đang được cải thiện rõ rệt, đặc biệt tại các trang trại chăn nuôi tập trung áp dụng quy trình an toàn sinh học. Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng chuyển dịch từ “tăng số lượng” sang “tăng chất lượng” mà ngành nông nghiệp tỉnh đang theo đuổi.
Dịch bệnh và chi phí đầu vào vẫn là thách thức lớn
Nguyên nhân chính khiến tổng đàn gia súc sụt giảm đến từ ba yếu tố. Trước hết, bệnh Dịch tả lợn Châu Phi vẫn xuất hiện cục bộ, tính đến cuối tháng 7/2026 toàn tỉnh còn 14 xã, phường có dịch chưa qua 21 ngày, cùng 7 xã, phường có dịch cúm gia cầm khiến nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ còn e ngại tái đàn. Thứ hai, hiệu quả kinh tế chăn nuôi trâu, bò nông hộ giảm do diện tích chăn thả bị thu hẹp, kéo theo xu hướng nhiều hộ chủ động giảm quy mô để chuyển lao động sang khu công nghiệp. Thứ ba, dù giá thức ăn chăn nuôi đã chững lại và nhích giảm nhẹ trong tháng 7, mặt bằng chi phí đầu vào vẫn ở mức cao, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của người nuôi.
Nhìn rộng ra bức tranh cả nước
Diễn biến tại Ninh Bình cũng khá tương đồng với xu hướng chung của cả nước. Sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng 6 tháng đầu năm 2026 của cả nước ước đạt khoảng 2,86 triệu tấn, tăng 4,8% so với cùng kỳ, cho thấy đây là xu hướng phục hồi và nâng cao năng suất mang tính hệ thống chứ không riêng lẻ ở một địa phương. Giá lợn hơi tại khu vực phía Bắc, trong đó có Ninh Bình, trong tháng 7/2026 dao động quanh mốc 63.000–67.000 đồng/kg, tương đối ổn định so với tháng 6, tạo thuận lợi nhất định cho người chăn nuôi duy trì sản xuất.
Nhận định chung
Mặc dù tổng đàn gia súc có biến động giảm, ngành chăn nuôi tỉnh vẫn đang đi đúng định hướng của Kế hoạch phát triển năm 2026 là chuyển dịch từ số lượng sang chất lượng và an toàn sinh học. Việc sản lượng thịt tăng trưởng cao hơn tốc độ giảm đàn cho thấy tỷ lệ đàn có năng suất cao đang tăng lên, đặc biệt là tại các trang trại chăn nuôi tập trung ứng dụng công nghệ hiện đại. Đây là tín hiệu tích cực, khẳng định hiệu quả bước đầu của quá trình tái cơ cấu ngành theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, giảm dần sự phụ thuộc vào chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ, phân tán – vốn dễ chịu tác động bởi dịch bệnh và biến động thị trường.
Tuy nhiên, đà tăng trưởng này vẫn tiềm ẩn không ít rủi ro nếu công tác phòng, chống dịch bệnh không được duy trì thường xuyên, liên tục, nhất là trong bối cảnh Dịch tả lợn Châu Phi và Cúm gia cầm còn diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh. Bên cạnh đó, chi phí đầu vào duy trì ở mức cao, thị trường tiêu thụ còn thiếu ổn định cũng là những yếu tố cần được theo dõi sát để có giải pháp điều chỉnh kịp thời trong những tháng cuối năm.
Biện pháp trọng tâm bảo đảm hoàn thành kế hoạch năm 2026
Với đà tăng trưởng sản lượng hiện nay, ngành chăn nuôi tỉnh được đánh giá có khả năng hoàn thành mục tiêu đạt 394.106 tấn thịt hơi trong năm 2026, góp phần đảm bảo an ninh lương thực và hoàn thành chỉ tiêu tăng trưởng giá trị sản xuất từ 2,0-2,5% của toàn ngành. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các địa phương cần tập trung thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp sau:
Quyết liệt phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt là Dịch tả lợn Châu Phi và Cúm gia cầm. Tăng cường giám sát dịch bệnh đến tận cơ sở, phát hiện sớm và xử lý nhanh, dứt điểm các ổ dịch mới phát sinh, không để lây lan trên diện rộng. Đẩy mạnh tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi theo kế hoạch đã được phê duyệt.
Khuyến khích chăn nuôi an toàn sinh học: Nhân rộng các mô hình chăn nuôi xanh, tuần hoàn và liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, nhằm giảm thiểu rủi ro dịch bệnh, ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập cho người chăn nuôi.
Hỗ trợ tái đàn có kiểm soát: Hướng dẫn, hỗ trợ các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ tái đàn thận trọng, đúng quy trình an toàn dịch bệnh tại các địa bàn đã qua 21 ngày không phát sinh dịch, tránh tái đàn ồ ạt gây rủi ro.
Theo dõi sát diễn biến thị trường: Cập nhật thường xuyên tình hình giá cả, nguồn cung – cầu và chi phí thức ăn chăn nuôi để kịp thời khuyến cáo, định hướng sản xuất cho người chăn nuôi, hạn chế tình trạng bị động trước biến động thị trường./.
Triệu Văn Giang - Chi cục Chăn nuôi và Thú y
