Thời gian qua, chuyển đổi số đã tạo nên những thay đổi rõ nét từ cách tiếp cận thông tin đến kết nối thương mại điện tử, minh bạch hóa dữ liệu an sinh, nâng cao năng lực sản xuất... Từ đó tạo đòn bẩy giúp người dân tham gia chuỗi giá trị, tự chủ kinh tế, thoát nghèo đa chiều và vươn lên làm giàu chính đáng, góp phần vào công tác bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương.

Lãnh đạo xã Quỳnh Lưu thăm mô hình trồng nấm của gia đình anh Nguyễn Văn Quyền, thôn Quỳnh Sơn.

Khi người nông dân làm chủ công nghệ để phát triển kinh tế

Ở thôn Quỳnh Sơn (xã Quỳnh Lưu), nhắc đến mô hình trồng nấm của gia đình anh Nguyễn Văn Quyền, người dân nào cũng biết bởi sự nhanh nhạy với thị trường cũng như "sành" công nghệ của cả hai vợ chồng. Khởi nghiệp với nghề trồng nấm từ năm 2010, từ diện tích khiêm tốn ban đầu, hiện mô hình của gia đình anh Quyền đã mở rộng hàng nghìn mét vuông, mỗi năm sản xuất từ 10-20 vạn bịch nấm, 40-50 tấn nấm tươi, cho thu nhập 300 triệu đồng/năm và tạo việc làm cho 10 lao động địa phương.

Điều khiến nhiều người thán phục gia đình anh Quyền không chỉ bởi hiệu quả kinh tế từ mô hình mà là cách làm, cách vận hành mô hình trang trại sản xuất nấm để đưa các sản phẩm nấm từ một cơ sở ở vùng quê xa xôi, miền núi đến được với đông đảo khách hàng.

Anh Quyền chia sẻ: Bí quyết để quảng bá, giới thiệu sản phẩm của trang trại chính là nhờ vào mạng internet và các nền tảng mạng xã hội. Từ 4-5 năm nay, các nền tảng như Facebook, Zalo, Tiktok đã được anh Quyền khai khác, sử dụng để đăng bài giới thiệu sản phẩm, thực hiện livestreams bán hàng thường xuyên. Với việc chú trọng làm các nội dung để đưa lên các nền tảng mạng xã hội đã góp phần quan trọng để sản phẩm nấm sò của trang trại vươn xa tới thị trường Hà Nội, Huế, Đà Nẵng...

Hành trình đưa sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống đến với khách hàng nước ngoài là nỗ lực rất lớn của ông chủ trẻ tuổi Nguyễn Văn Kiểm, Giám đốc Công ty TNHH Thủ công mỹ nghệ Đăng An (xã Nam Trực). Kể về con đường đưa sản phẩm song mây xuất khẩu tại nhiều quốc gia, anh Kiểm cho biết: Nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống là nghề được gây dựng từ bố mẹ tôi. Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi đã đi làm nhiều nơi rồi quyết định về phụ giúp gia đình. Sau khi tiếp quản cơ sở sản xuất từ gia đình, tôi quyết định phải mở rộng quy mô sản xuất, hướng tới thị trường quốc tế. Dự định là thế nhưng hành trình đưa sản phẩm vươn xa là cả quãng đường nhiều khó khăn.

Với sức trẻ đầy nhiệt huyết, anh Kiểm luôn nỗ lực học hỏi mỗi ngày, tận dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để quảng bá, giới thiệu sản xuất, tìm kiếm bạn hàng, mở rộng thị trường. Các nền tảng thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội đều là “mảnh đất” màu mỡ để anh Kiểm khai thác, tận dụng thế mạnh để đẩy mạnh giới thiệu sản phẩm, ký kết các đơn hàng.

Hiện Công ty sản xuất từ 5.000-6.000 sản phẩm/tháng, xuất khẩu đi thị trường Mỹ, châu Á... Công ty đã giải quyết việc làm cho từ 15-20 lao động tại chỗ và khoảng hơn 20 lao động làm việc tại nhà với mức lương từ 6-8 triệu đồng/người/tháng, góp phần vào công tác bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương.

Tiếp cận chính sách giảm nghèo - Những thay đổi do chuyển đổi số mang lại

Đồng chí Tạ Quang Phương, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: Trước đây, chúng ta thường tiếp cận giảm nghèo theo hướng “hỗ trợ thụ động” và quản lý dựa trên giấy tờ. Tuy nhiên, chuyển đổi số đã thay đổi căn bản điều này qua 3 phương diện dựa trên những con số thực tế tại Ninh Bình.

Thứ nhất đó là chính xác hóa dữ liệu. Nhờ hạ tầng số phát triển mạnh với 100% các thôn, tổ dân phố đã được phủ sóng băng rộng cáp quang, đã góp phần quan trọng số hóa toàn bộ dữ liệu hộ nghèo. Điều này giúp nhận diện đối tượng cần hỗ trợ một cách chính xác theo thời gian thực, bảo đảm chính sách “may đo” đúng đến từng hộ, không còn tình trạng dàn trải.

Thứ hai, chuyển đổi số đã rút ngắn khoảng cách cơ hội. Với tỉ lệ hơn 90% người dân trưởng thành có điện thoại thông minh, khoảng cách về tri thức đã được san lấp. Người dân tại các xã vùng sâu, vùng xa có thể tiếp cận trực tiếp với các chuyên gia qua ứng dụng “Công dân số Ninh Bình”, được tư vấn y tế từ xa và giáo dục chất lượng cao ngay tại nhà.

Thứ ba, chuyển đổi số đã thay đổi phương thức kinh tế. Hiện nay, toàn tỉnh đã đưa hàng trăm sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử lớn. Đây là sự chuyển dịch từ “kinh tế truyền thống” sang “kinh tế số”, giúp hộ nghèo thoát nghèo bền vững bằng cách trực tiếp tham gia chuỗi giá trị, bán nông sản ra toàn quốc mà không qua trung gian.

Theo báo cáo đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, kinh tế số trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã có bước phát triển tích cực, tỷ trọng kinh tế số đóng góp vào GRDP của tỉnh ước đạt khoảng 15%.

Nhiều doanh nghiệp đã từng bước ứng dụng công nghệ số trong quản trị, sản xuất, kinh doanh. Thương mại điện tử, dịch vụ số có sự phát triển rõ nét, hoạt động kinh doanh trên các nền tảng số ngày càng phổ biến, góp phần mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Qua đó góp phần tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập cho người dân.

Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trên địa bàn tỉnh theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022-2025 giảm xuống 3,1% (số hộ nghèo trên địa bàn tỉnh giảm còn 13.754 hộ, tương ứng đạt 1,1%; số hộ cận nghèo trên địa bàn tỉnh giảm còn 25.008 hộ, tương ứng đạt 2,0%).

Kết quả quan trọng nhất là nhận thức của người dân về chuyển đổi số, xã hội số từng bước được nâng lên. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai rộng khắp, góp phần phổ cập kỹ năng số cơ bản trong cộng đồng. Dịch vụ số trong lĩnh vực y tế, giáo dục, thanh toán không dùng tiền mặt, thương mại điện tử… được triển khai ngày càng phổ biến, từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong đời sống.

Hoạt động tương tác giữa chính quyền với người dân trên môi trường số được tăng cường. Người dân ngày càng tham gia tích cực vào các nền tảng số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Tạ Quang Phương: Để phát huy vai trò của chuyển đổi số trong công tác giảm nghèo bền vững, thời gian tới Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tập trung vào 3 giải pháp trọng tâm là: Đẩy mạnh chuyển giao công nghệ số nông nghiệp. Tập trung hỗ trợ các hợp tác xã, hộ nghèo ứng dụng quy trình sản xuất thông minh.

Đặc biệt hỗ trợ số hóa, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc cho 100% sản phẩm OCOP, nâng cao giá trị và tính cạnh tranh trên thị trường số; phát huy vai trò của trên 1.300 Tổ công nghệ số cộng đồng. Sở sẽ phối hợp đào tạo đội ngũ này trở thành những “người dẫn đường”, trực tiếp hướng dẫn bà con sử dụng smartphone để kinh doanh, thanh toán không dùng tiền mặt và tra cứu kỹ thuật canh tác.

Bên cạnh đó, quan tâm đầu tư cho các mô hình trình diễn, ưu tiên nguồn lực cho các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh về chuyển đổi số tại cơ sở. Chú trọng xây dựng các mô hình “Xã thông minh” tiêu biểu, từ đó nhân rộng để người dân thấy được hiệu quả thực tế và chủ động ứng dụng công nghệ để làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Nguồn: Báo Ninh Bình - Chuyển đổi số giúp người dân phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, tác giả Phan Hiếu, đăng ngày 05/08/2026. Bài viết gốc: https://baoninhbinh.org.vn/chuyen-doi-so-giup-nguoi-dan-phat-trien-kinh-te-giam-ngheo-ben-vung-260805080441400.html?gidzl=6fuaQVgKF5uTXoTgz8yqNXs7BcxYt6OFLOCjRRtOCmm8tIe-kj9a1GtPA3EuXp08M8bxEM7HFIe3-fG-N0