Thực hiện Luật Đất đai 2024 và chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong các năm 2024-2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình đã tham mưu UBND tỉnh tổ chức triển khai kịp thời công tác kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Nhiệm vụ này càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh tỉnh thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.
Trước sáp nhập, việc kiểm kê được tổ chức theo ranh giới hành chính của ba tỉnh Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định cũ, trên cơ sở các kế hoạch kiểm kê đã được UBND từng tỉnh ban hành (Kế hoạch 39/KH-UBND của Nam Định, 1563/KH- UBND của Hà Nam và 153/KH-UBND của Ninh Bình). Dưới sự hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương tiến hành thu thập số liệu, điều tra biến động đất đai, lập bản đồ hiện trạng cấp xã và đã hoàn thành, giao nộp sản phẩm hồ sơ kiểm kê đất đai, Bản đồ hiện trạng sử dụng đất đối với toàn bộ cấp xã đảm bảo thời gian và chất lượng theo quy định.
Sau sáp nhập, toàn bộ số liệu kiểm kê của ba tỉnh được rà soát, chuẩn hóa và tổng hợp lại theo đơn vị hành chính mới của tỉnh Ninh Bình với 129 xã, phường. Trên cơ sở Công văn 3947/BNNMT-QLĐĐ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tổng hợp số liệu sau sắp xếp, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì hướng dẫn các địa phương cập nhật lại cơ sở dữ liệu, điều chỉnh ranh giới, đồng bộ hóa bản đồ và thống nhất hệ thống chỉ tiêu sử dụng đất theo quy định. Sở cũng trực tiếp chỉ đạo rà soát các khu vực giáp ranh nhằm bảo đảm số liệu kiểm kê được tổng hợp theo đúng địa giới mới, không trùng lặp, không bỏ sót và phù hợp với phạm vi hành chính đã được Quốc hội phê duyệt.
Dưới sự chỉ đạo sát sao của UBND tỉnh, sự phối hợp của các sở, ngành và sự vào cuộc tích cực của UBND các xã, phường, công tác kiểm kê đất đai năm 2024 đã hoàn thành đúng tiến độ, UBND tỉnh đã có Báo cáo số: 165/BC-UBND ngày 28 tháng 11 năm 2025 gửi bộ Nông nghiệp và Môi trường báo cáo kết quả kiểm kê đất đai năm 2024 của tỉnh; theo tiến độ thực hiện tỉnh Ninh Bình là một trong những tỉnh hoàn thành sớm tốp đầu cả nước. Công tác kiểm kê đất đai được thực hiện thống nhất theo phạm vi hành chính mới, bảo đảm chất lượng và phản ánh trung thực hiện trạng sử dụng đất trên địa bàn. Kết quả kiểm kê đất đai là cơ sở quan trọng để đánh giá toàn diện tình hình sử dụng đất của tỉnh, phục vụ lập quy hoạch và quản lý phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.
Một số điểm nổi bật trong công tác kiểm kê đất đai năm 2024 của tỉnh Ninh Bình
- Triển khai đúng quy định, bảo đảm tính đầy đủ và thống nhất
Công tác kiểm kê đất đai năm 2024 được triển khai trên cơ sở hệ thống văn bản pháp lý đầy đủ của Trung ương, gồm Luật Đất đai 2024, Nghị định 102/2024/NĐ-CP, Chỉ thị 22/CT-TTg, Quyết định 817/QĐ-TTg và Thông tư 08/2024/TT-BTNMT quy định về thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn chuyên môn, cùng với các văn bản chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh, tạo thành khung pháp lý thống nhất cho toàn bộ quá trình thực hiện.
Kết quả kiểm kê đã phản ánh khách quan, đầy đủ hiện trạng sử dụng đất theo ba nhóm đất, hệ thống bản đồ hiện trạng từ cấp xã đến cấp tỉnh được xây dựng đồng bộ, bảo đảm tính chính xác và phù hợp với thực tế sử dụng đất.
- Phản ánh đầy đủ đặc trưng địa hình và biến động thực tế
Với điều kiện địa hình đa dạng gồm núi đá vôi Tràng An, đồng bằng sông Hồng và vùng cửa sông - ven biển Kim Sơn - Hải Hậu, việc kiểm kê đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu bản đồ, hồ sơ đang quản lý và khảo sát thực địa. Công tác kiểm tra, nghiệm thu được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm tính đầy đủ, chính xác và độ tin cậy của số liệu cuối cùng.
- Hoàn thành hai chuyên đề kiểm kê quan trọng
* Kiểm kê đất đai chuyên đề về tình hình đất khu vực sạt lở, bồi đắp trong 05 năm (2020-2024)
Trong giai đoạn 2020-2024, tỉnh Ninh Bình ghi nhận tổng diện tích biến động do sạt lở và bồi đắp là 50,58 ha, gồm 0,02 ha sạt lở bờ sông, 48,31 ha sạt lở bờ biển và 2,25 ha bồi đắp ven biển. Xu hướng 5 năm qua cho thấy sạt lở ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các khu vực có địa chất yếu và dòng chảy phức tạp như xã Rạng Đông, Hồng Phong và Giao Hưng. Năm 2024, sạt lở tập trung chủ yếu tại vùng bờ biển, trong khi khu vực bờ sông hầu như không ghi nhận biến động đáng kể.
Công tác kiểm kê đã xác định rõ các điểm sạt lở - bồi đắp và phân tích nguyên nhân từ dòng chảy, thủy triều, điều kiện tự nhiên và hoạt động kinh tế - xã hội. Đây là cơ sở quan trọng để tỉnh xây dựng định hướng quản lý đất đai và quy hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu.
- Kiểm kê đất đai chuyên đề tình hình quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc nông, lâm trường
Chuyên đề tập trung đánh giá thực trạng quản lý, sử dụng đất của các doanh nghiệp nông, lâm nghiệp, gồm: diện tích sử dụng đúng mục đích, sử dụng không đúng mục đích; diện tích giao, giao khoán, khoán trắng; diện tích cho thuê, cho mượn; diện tích bị lấn chiếm và diện tích đang được giao quản lý, sử dụng. Đồng thời, báo cáo tổng hợp diện tích đã được UBND tỉnh giao, cho thuê; diện tích đã bàn giao lại cho địa phương quản lý và tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Kết quả kiểm kê giúp tỉnh đánh giá rõ thực trạng quản lý, sử dụng đất của các công ty nông, lâm nghiệp; qua đó làm cơ sở đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý, khắc phục tồn tại và sử dụng quỹ đất hiệu quả, minh bạch hơn
- Dữ liệu phục vụ trực tiếp cho quy hoạch và quản lý phát triển kinh tế xã hội
Toàn bộ kết quả kiểm kê và bản đồ hiện trạng đã được cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai của tỉnh. Đây là nguồn thông tin quan trọng phục vụ lập điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050; xây dựng niên giám thống kê; cung cấp dữ liệu cho thu hút đầu tư, quản lý đất đai, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và môi trường.
Công tác kiểm kê đất đai năm 2024 của tỉnh Ninh Bình được đánh giá hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, minh bạch và thống nhất, tạo nền tảng quan trọng cho việc quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên đất đai bền vững trong giai đoạn tới./.
Phòng Đo đạc, Bản đồ và Viễn thám
