Với quyết tâm cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC), thời gian qua, tại tỉnh Ninh Bình, các sở, ban ngành, đơn vị quản lý nhà nước đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), từng bước đưa hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh đi vào nền nếp, đúng quy định của pháp luật.

Công tác tuyên truyền chống khai thác IUU

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan chuyên môn về tăng cường các giải pháp chống khai thác IUU, Chi cục Thủy sản - Kiểm ngư đã phối hợp với các đơn vị chức năng để triển khai nhiều biện pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tàu cá và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.

Đoàn kiểm tra việc triển khai thực hiện công tác chống khai thác IUU tại các cảng cá, bến cá

Để công tác chống khai thác IUU đi vào chiều sâu và đạt hiệu quả, Chi cục Thủy sản - Kiểm ngư đã phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường quản lý, giám sát các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, bảo đảm các tàu cá này không tham gia khai thác thủy sản; phối hợp với các lực lượng chức năng để xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong hoạt động khai thác thủy sản, đặc biệt trong việc không duy trì thiết bị giám sát hành trình tàu cá.

Trong đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao nhận thức và phòng ngừa vi phạm về khai thác (IUU).

Một số nội dung trọng tâm về xử phạt vi phạm trong khai thác thủy sản tại Nghị định số 246/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Đặc biệt, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 246/2026/NĐ-CP ngày 29/6/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản có hiệu lực thi hành từ ngày 18/8/2026, Chi cục Thủy sản - Kiểm ngư thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định mới của Nghị định 246/2026/NĐ-CP đến chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân nhằm nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa vi phạm.

So với Nghị định 301/2025/NĐ-CP ngày 17/11/2025, Nghị định số 246/2026/NĐ-CP có nhiều điểm mới đáng chú ý, trong đó tăng mạnh chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong hoạt động khai thác thủy sản. Theo quy định, đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng như tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS); sử dụng tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 mét trở lên vượt ranh giới vùng biển được phép khai thác; sử dụng tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 24 mét trở lên khai thác thủy sản trên biển khi không có giấy phép khai thác... có thể bị xử phạt từ 50 triệu đồng đến 1 tỷ đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, cụ thể như:

- Vi phạm về thiết bị giám sát hành trình (VMS): Quy định cũ (Nghị định 301): Giữ nguyên như Quy định cũ (Nghị định 301) phạt tiền chủ tàu từ 300 triệu đến 500 triệu đồng cho các vi phạm như vô hiệu hóa thiết bị VMS hoặc không duy trì truyền thông tin khi hoạt động đối với tàu từ 15 mét trở lên. Nếu tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần hành vi không duy trì truyền thông tin hoặc vô hiệu hóa VMS, mức phạt tăng lên đến 700 triệu đồng. Quy định mới (Nghị định 246): Bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi tháo dỡ thiết bị VMS không được giám sát theo quy định với mức phạt 50 triệu đến 100 triệu; bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi tàng trữ hoặc vận chuyển hoặc gửi trái phép thiết bị VMS của tàu cá khác mà chưa đến mức truy cứu trác nhiệm hình sự với mức xử phạt từ 300 triệu đến 500 triệu đồng.

- Vi phạm về khai thác thủy sản trên biển không có Giấy phép khai thác thủy sản hoặc Giấy phép khai thác thủy sản đã hết hạn: Giữ nguyên mức phạt từ 300 triệu đến 1 tỷ đồng tùy theo chiều dài tàu và mức độ vị phạm.

- Vi phạm về vùng khai thác: Giữ nguyên các mức xử phạt vi phạm về khai thác thủy sản sai vùng từ 20 triệu đến 100 triệu tùy theo chiều dài tàu và mức độ vi phạm. Tuy nhiên, Quy định mới đã bãi bỏ 1 số hành vi vi phạm, thay đổi hình thức xử phạt bổ sung so với Quy định cũ.

- Vi phạm về chuyển tải hoặc hỗ trợ cho tàu cá khai thác bất hợp pháp(IUU): Quy định cũ: Phạt từ 80 triệu đến 200 triệu đồng tùy chiều dài tàu khi vận chuyển thủy sản có nguồn gốc IUU ở ngoài vùng biển Việt Nam. Quy định mới: Tăng cường mức phạt đối với tàu từ 24 mét trở lên từ 80 triệu đến 300 triệu đồng.

- Vi phạm về nhật ký và báo cáo khai thác: Quy định mới giữ nguyên mức phạt từ 2 triệu đến 30 triệu đồng cho việc không có, không ghi, ghi không đầy đủ hoặc không nộp nhật ký/ báo cáo tùy theo chiều dài tàu và mức vi phạm. Nhưng bổ sung và tăng cường hình thức phạt bổ sung tước quyền sử dụng văn bằng chứng chỉ thuyền trưởng tàu cá.

- Vi phạm quy định về hoạt động thủy sản trong vùng biển Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài: Quy định cũ: phạt từ 50 triệu đến 300 triệu tùy từng hành vi. Quy định mới: tăng mạnh mức xử phạt từ 100 triệu đến 500 triệu tùy từng hành vi vi phạm.

- Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả: Nghị định 246/2026/NĐ-CP bổ sung một số biện pháp mang tính kỹ thuật và hình thức xử phạt bổ sung một cách cụ thể để ngăn chặn hành vi IUU một cách triệt để hơn.

Tại các Cảng cá, bến cá khu neo đậu tàu thuyền trong tỉnh, các lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra, giám sát tàu cá ra, vào cảng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá trên địa bàn. Nội dung kiểm tra tập trung vào hồ sơ tàu cá, thiết bị giám sát hành trình (VMS), nhật ký khai thác, sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng theo quy định; đồng thời lồng ghép tuyên truyền các quy định mới của Nghị định số 246/2026/NĐ-CP đến chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân. Trong đó, tập trung phổ biến các quy định về chế tài xử phạt và hình thức xử phạt bổ sung đối với các hành vi vi phạm được quy định tại Điều 21, Điều 22, Điều 24, Điều 29, Điều 30, Điều 36, Điều 37 và khoản 5 Điều 41 của Nghị định. Song song với công tác tuyên truyền, các lực lượng chức năng tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm tra, kiểm soát nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về chống khai thác IUU trên địa bàn.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp, sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng chức năng cùng tinh thần chấp hành pháp luật của ngư dân, công tác phòng, chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đang tiếp tục chuyển biến tích cực. Qua đó góp phần cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC), hướng đến xây dựng ngành thủy sản phát triển bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế./.

Ngô Thế Long - Chi cục Thuỷ sản - Kiểm ngư