Ngày 8/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW ngày 12/11/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Nghị quyết số 105/NQ-CP yêu cầu sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập lĩnh vực xây dựng và nông nghiệp, môi trường theo hướng tinh gọn, hiệu quả, giảm đầu mối, tăng tự chủ. Ảnh minh họa: Đình Tiệp.
Theo đó, tại Phụ lục II của Nghị quyết số 105/NQ-CP đã đưa ra những định hướng cụ thể, có tính ràng buộc cao về sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương, nhất là lĩnh vực xây dựng và nông nghiệp, môi trường.
Đối với lĩnh vực xây dựng, điểm đáng chú ý nhất là mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có tối đa không quá 3 Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng thuộc UBND cấp tỉnh. Đây là con số trần cứng, không phải khuyến nghị.
UBND cấp tỉnh chủ động xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại các ban quản lý thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm sau khi sắp xếp các ban này tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quản lý dự án đầu tư xây dựng do cấp tỉnh quyết định đầu tư và các dự án khác theo quy định pháp luật.
Ở tầng cơ sở, Nghị quyết số 105/NQ-CP đặt ra còn khắt khe hơn về tài chính. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp xã phải tự chủ về tài chính, tự đảm bảo kinh phí hoạt động và chỉ được giao quản lý dự án đầu tư xây dựng do UBND cấp xã là cấp quyết định đầu tư, chủ đầu tư.
Nguyên tắc xuyên suốt là: đơn vị không tự đảm bảo được chi thường xuyên thì phải tổ chức lại. Các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Xây dựng thực hiện tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên; trường hợp không thực hiện được phải tổ chức lại. Quy định này thực chất là một áp lực buộc các đơn vị phải cải thiện năng lực vận hành thực chất, không thể tiếp tục trông chờ vào ngân sách nhà nước như trước đây.
Với lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, Nghị quyết số 105/NQ-CP đặt ra một khung cơ cấu rõ ràng. Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường sắp xếp theo hướng tối đa không quá 7 đơn vị, tương ứng với 7 lĩnh vực: đăng ký đất đai; phát triển quỹ đất; khuyến nông; dịch vụ nông nghiệp; dịch vụ môi trường; quản lý rừng và bảo tồn thiên nhiên; quản lý đê điều.
Cơ cấu này phản ánh quá trình tích hợp chức năng sau khi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sáp nhập với Bộ Tài nguyên và Môi trường thành Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Nhiệm vụ đăng ký đất đai và phát triển quỹ đất, trước đây thuộc khối tài nguyên, nay được tích hợp vào cùng một sở cấp tỉnh và phải nằm trong giới hạn 7 đầu mối đó.
Đáng lưu ý, trong cơ cấu này, có thể giao 1 đơn vị thực hiện nhiệm vụ phục vụ quản lý nhà nước (nếu có); các đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên không tính vào số lượng nêu trên. Điều này có nghĩa là: những đơn vị đã tự chủ hoàn toàn về tài chính sẽ không bị tính vào "quota" 7 đơn vị, tức là Nhà nước đang khuyến khích mạnh tự chủ như một giải pháp để không phải cắt giảm cơ học.
Nhìn tổng quát, Nghị quyết số 105/NQ-CP là văn bản cụ thể hóa Kết luận số 210-KL/TW, tiếp nối lộ trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy đã được triển khai từ năm 2025. Chính phủ định hướng xây dựng nền hành chính phục vụ, chuyên nghiệp, hiện đại, công khai, minh bạch và hiệu quả, đồng thời yêu cầu các địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập theo đúng quy định.
Đối với các tỉnh, thành phố hiện đang có nhiều Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp tỉnh, việc tổ chức lại để bảo đảm không vượt quá số lượng tối đa theo quy định sẽ được thực hiện trên cơ sở phương án do UBND cấp tỉnh xây dựng, phù hợp với tình hình thực tế, chức năng nhiệm vụ và các dự án đang triển khai, theo đúng quy định của pháp luật.
Nguồn: Báo Nông nghiệp và Môi trường, tác giả Nam Khánh, đăng ngày 27/4/2026
Link bài viết: https://nongnghiepmoitruong.vn/khoi-su-nghiep-thuoc-so-nong-nghiep-va-moi-truong-duoc-sap-xep-khong-qua-7-don-vi-d808578.html
